Nhiều Doanh Nghiệp Bị Truy Thu Thuế Hàng Tỷ Đồng: Cảnh Báo Về Rủi Ro Pháp Lý Từ Sai Phạm Kê Khai
Mới đây ngành thuế Việt Nam đã ra quyết định xử phạt và truy thu thuế với nhiều doanh nghiệp lớn nhỏ do phát hiện khai sai hoặc kê khai chưa đầy đủ dẫn đến thiếu số thuế phải nộp. Các trường hợp điển hình được chú ý trong lĩnh vực chứng khoán, sản xuất mạ kẽm và thực phẩm đã phải nộp bổ sung hàng tỷ đồng đồng thời chịu khoản phạt hành chính đáng kể. Điều này cho thấy cơ quan thuế đang đẩy mạnh thanh tra và siết chặt kiểm soát, đặc biệt trong bối cảnh các chính sách thuế mới bắt đầu triển khai mạnh từ giữa năm.
Thực trạng kiểm toán thuế và truy thu tiền tỷ
Trong những tháng giữa năm 2025, cơ quan thuế đã liên tục công bố danh sách các doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ kê khai và nộp thuế. Đáng chú ý, nhiều cái tên lớn trong lĩnh vực sản xuất, thương mại và bất động sản bị truy thu, xử phạt với số tiền từ vài trăm triệu đến hàng chục tỷ đồng. Những vi phạm phổ biến bao gồm kê khai sai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, hạch toán sai chi phí, và không xuất hóa đơn đúng quy định.
Cụ thể, Công ty Cổ phần Bất động sản H. bị truy thu và phạt hơn 22 tỷ đồng vì kê khai thiếu thuế thu nhập doanh nghiệp qua nhiều kỳ quyết toán. Một doanh nghiệp thương mại điện tử lớn khác tại TP. Hồ Chí Minh cũng bị xử phạt gần 10 tỷ đồng do xuất hóa đơn không đúng thời điểm và không phản ánh đủ doanh thu phát sinh từ các sàn thương mại. Đáng chú ý, hàng loạt công ty có yếu tố đầu tư nước ngoài cũng bị đưa vào “tầm ngắm” vì hành vi chuyển giá, lách thuế thông qua các giao dịch liên kết.
Ngoài các doanh nghiệp lớn, cơ quan thuế cũng mở rộng kiểm tra đối với hộ kinh doanh cá thể có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên, đặc biệt là trong các ngành ăn uống, spa, bán lẻ. Nhiều hộ đã bị truy thu vì từ chối thanh toán chuyển khoản để tránh bị truy xuất doanh thu, không sử dụng hóa đơn điện tử dù đã thuộc diện bắt buộc từ 1/7/2025.
Tình trạng vi phạm không chỉ là những hành vi mang tính cố ý mà còn xuất phát từ sự thiếu hiểu biết, lơ là trong quản lý tài chính kế toán. Một bộ phận doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn chưa có bộ máy kế toán chuyên nghiệp, dẫn đến sai sót trong kê khai, ghi nhận chi phí, khấu trừ thuế và xác định nghĩa vụ thuế. Những sai phạm tưởng chừng nhỏ nhưng có thể dẫn tới hậu quả lớn về mặt pháp lý, gây thiệt hại nghiêm trọng về tài chính và uy tín.
Nguyên nhân phổ biến dẫn đến sai phạm của doanh nghiệp
Các vụ việc đều chỉ ra nguyên nhân chung là doanh nghiệp còn chủ quan trong việc cập nhật các quy định về hóa đơn, chứng từ, kê khai thuế và công bố thông tin tài chính. Việc kê khai sai số liệu, chậm nộp hồ sơ hoặc khai thiếu thuế do không kiểm tra chéo số liệu từ hóa đơn, chứng từ đầu vào khiến doanh nghiệp chịu thiệt hại lớn. Các sai sót này thường xảy ra trong bối cảnh chính sách thuế mới vẫn đang được hướng dẫn và doanh nghiệp chưa kịp hoàn thiện quy trình tuân thủ.
Doanh nghiệp nên làm gì để tránh những rủi ro pháp lý
Luật An Cường khuyên mọi doanh nghiệp cần nhanh chóng thực hiện kiểm tra nội bộ toàn bộ hóa đơn, chứng từ, đặc biệt là các khoản chi phí lớn và doanh thu cao. Doanh nghiệp nên xây dựng quy trình rõ ràng về đối chiếu số liệu, thiết lập hệ thống kế toán tuân thủ chặt chẽ và dùng phần mềm quản lý hóa đơn có mã xác thực. Việc này giúp giảm rủi ro sai sót, đảm bảo kê khai đúng và đầy đủ đồng thời bảo vệ lợi ích về thuế.
Chu kỳ kiểm toán, thanh tra thuế đang diễn ra với cường độ cao và yêu cầu doanh nghiệp phải chủ động sẵn sàng về hồ sơ, chứng từ và quy trình nội bộ. Bất cứ sai sót nào khi kê khai thuế đều có thể dẫn đến quyết định truy thu và phạt hành chính đáng kể. Việc xây dựng hệ thống tuân thủ, rà soát định kỳ sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nguy cơ bị xử phạt và bảo vệ quyền lợi tài chính. Luật An Cường sẵn sàng tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp triển khai giải pháp pháp lý toàn diện từ rà soát thuế đến đại diện làm việc với cơ quan thuế khi cần.
